Home महाराष्ट्र संत गाडगेबाबा समाजवादाचे व्यासपीठ व कीर्तनाचे शब्दचित्र होते

संत गाडगेबाबा समाजवादाचे व्यासपीठ व कीर्तनाचे शब्दचित्र होते

42

✒️सातारा(पुरोगामी न्युज नेटवर्क)

सातारा(दि.23फेब्रुवारी):- संत गाडगेबाबा यांची जयंती विविध संघटनांच्यावतीने येथील डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर परिसरात मोठ्या उत्साहात साजरी करण्यात आली.संत गाडगेबाबा यांच्या प्रतिमेस मान्यवरांनी व डॉ. आंबेडकर पुतळ्यास ज्येष्ठ मार्गदर्शक शामराव बनसोडे व सीताराम गायकवाड यांनी पुष्पहार अर्पण करून अभिवादन करण्यात आले.शाहीर माधव भोसले आणि त्यांच्या सहकारी यांनी संत गाडगेबाबा यांच्यावर पोवाडा सादर केला. यावेळी अंनिसचे प्रकाश खटावकर व कुरनेश्वर मॉर्निंग ग्रुपचे कार्याध्यक्ष उमेश खंडझोडे यांनी मनोगत व्यक्त केली.

मॉर्निंग ग्रुपचे उपाध्यक्ष अनिल वीर यांनी प्रास्ताविकपर माहिती कथन केली.सदरच्या कार्यक्रमास डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती महोत्सव समितीचे अध्यक्ष ऍड. हौसीराव धुमाळ,धम्मबांधव उत्सव कमिटीचे अध्यक्ष बी.एल. माने,भारतीय बौद्ध महासभेचे माजी अध्यक्ष नंदकुमार काळे, गौतम भोसले,कल्पना भोसले आदी विविध क्षेत्रातील मान्यवर – कार्यकर्ते उपस्थित होते.राष्ट्रोत्सव संयोजन समितीचे उपाध्यक्ष ऍड.विलास वहागावकर यांनी आभारप्रदर्शन केले.
संत गाडगे महाराज यांनी अज्ञान,अंधश्रद्धा आणि अस्वच्छतेचा नायनाटासाठी जीवन खर्ची घातलेले होते.अनाथ व अपंगांचे सेवेकरी म्हणून थोर संत गाडगेबाबा यांची ओळख होती. गोरगरीब, दीनदलित यांचा ऐहिक व आध्यात्मिक विकास होण्यासाठी अज्ञान,अंधश्रद्धा व अस्वच्छता यांचे उच्चाटन करण्यासाठी तळमळीने कार्य करणारे होते.

“देवळात जाऊ नका, मूर्तिपूजा करू नका, सावकाराचे कर्ज काढू नका, अडाणी राहू नका, पोथी-पुराणे, मंत्र-तंत्र, देवदेवस्की, चमत्कार असल्या गोष्टींवर विश्वास ठेऊ नका.” अशी शिकवण आयुष्यभर त्यांनी लोकांना दिली. माणसात देव शोधणाऱ्या या संताने लोकांनी दिलेल्या देणग्यांतील पैशातून रंजल्या गांजल्या, अनाथ लोकांसाठी महाराष्ट्रात ठिकठिकाणी धर्मशाळा, अनाथालये, आश्रम व विद्यालये सुरू केली होती.रंजले-गांजले, दीन-दुबळे, अपंग-अनाथ हेच त्यांचे देव. या देवांतच गाडगेबाबा अधिक रमत असत. डोक्यावर झिंज्या, त्यावर खापराच्या तुकड्याची टोपी, एका कानात कवडी, तर दुसऱ्या कानात फुटक्या बांगडीची काच, एका हातात झाडू तर दुसऱ्या हातात मडके असा त्यांचा वेश असे. स्वच्छता हा त्यांचा विशेष गुण होता.

१ फेब्रुवारी १९०५ रोजी त्यांनी घरादाराचा त्याग करून संन्यास स्वीकारला. त्यांनी तीर्थाटन केले.अनेक ठिकाणी भ्रमण केले. वनवासातही त्यांनी लोकसेवेचे व्रत सोडले नाही. कोठे कोणी अडचणीत सापडलेला असल्यास त्याला आपण होऊन मदत करायला धावायचे.मदत करून कोणत्याही फळाची अपेक्षा न ठेवता आपल्या वाटेने निघून जायचे हा त्यांचा खाक्या असायचा. ते सतत एक खराटा जवळ बाळगायचे. अंगावर गोधडीवजा फाटके-तुटके कपडे आणि हातात एक फुटके गाडगे असा त्यांचा वेष असे. त्यामुळेच लोक त्यांना ‘गाडगेबाबा’ म्हणू लागले. ते ज्या गावात जात तो गाव झाडून स्वच्छ करीत. सार्वजनिक स्वच्छता, अंधश्रद्धा निर्मूलन ही तत्त्वे समाजात रुजविण्यासाठी त्यांनी स्वतः सातत्याने सक्रिय राहून जिवापाड प्रयत्न केले. समाजातील अज्ञान, अंधश्रद्धा, भोळ्या समजुती, अनिष्ट रूढी-परंपरा दूर करण्यासाठी त्यांनी आपले पूर्ण आयुष्य वेचले. यासाठी त्यांनी कीर्तनाच्या मार्गाचा अवलंब केला. आपल्या कीर्तनात ते श्रोत्यांनाच विविध प्रश्न विचारून त्यांना त्यांच्या अज्ञानाची, दुर्गुण व दोषांची जाणीव करून देत असत. त्यांचे उपदेशही साधे, सोपे असत. चोरी करू नका, सावकाराकडून कर्ज काढू नका, व्यसनांच्या आहारी जाऊ नका, देवा-धर्माच्या नावाखाली प्राण्यांची हत्या करू नका, जातिभेद व अस्पृश्यता पाळू नका. असे ते आपल्या कीर्तनातून सांगत. “देव दगडात नसून तो माणसांत आहे” हे त्यांनी सर्वसामान्यांच्या मनावर ठसविण्याचा प्रयत्न केला. ते संत तुकाराम महाराजांना आपले गुरू मानीत. ‘मी कोणाचा गुरू नाही, मला कोणी शिष्य नाही’ असे ते कायम म्हणत. आपले विचार साध्या भोळ्या लोकांना समजण्यासाठी ते ग्रामीण भाषेचा उपयोग करत असत.

गाडगेबाबांनी संत तुकारामांच्या नेमक्या अभंगांचा मुबलक वापरही वेळोवेळी केला. ‘देवभोळ्या माणसापासून ते शहरी नास्तिकापर्यंत, कोणत्याही वयोगटातील लोकांना गाडगेबाबा आपल्या कीर्तनात सहजपणे गुंतवून ठेवत. आपले तत्त्वज्ञान पटवून देत. त्यांच्या कीर्तनाचे शब्दचित्र उभे करणे माझ्या ताकदीबाहेरचे काम आहे.’ असे उद्‌गार बाबांचे चरित्रकार प्रबोधनकार ठाकरे यांनी काढले होते. त्यांनी धर्मशाळा बांधल्या, गोरगरीब जनतेसाठी छोटी-मोठी रुग्णालये बांधली, अनेक नद्यांकाठी घाट बांधले, अतिशय गरीब, अनाथ व अपंग लोकांसाठी अन्नछत्रांची व्यवस्था केली.कुष्ठरोग्यांची सेवा केली. ‘महाराष्ट्रातील समाजवादाचे प्रचंड व्यासपीठ’, असे यथार्थ उद्गार आचार्य अत्रे यांनी संत गाडगे बाबांबद्दल काढले आहेत. ‘गोपाला गोपाला देवकीनंदन गोपाला’ या भजनाचा प्रसार त्यांनी केला होता. कर्मयोगावर दृढ श्रद्धा असणाऱ्या या सत्पुरुषाची आणि कर्त्या समाजसुधारकाची समाधी अमरावती येथे आहे.
संत गाडगेबाबांचा दशसूत्री संदेश : भुकेलेल्यांना -अन्न, तहानलेल्यांना-पाणी,उघड्यानागड्यांना- वस्त्र,गरीब मुलामुलींना- शिक्षणासाठी मदत.बेघरांना- आसरा,अंध,पंगू व रोगी यांना- औषधोपचार,बेकारांना- रोजगार, पशु-पक्षी, मुक्या प्राण्यांना- अभय,गरीब तरुण-तरुणींचे-लग्न, दुःखी व निराशांना-हिंमत व गोरगरिबांना- शिक्षण.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here